BÀI TUYÊN TRUYỀN PHÒNG CHỐNG BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT.

Tháng Mười Một 25, 2019 8:02 chiều

1. Bệnh sốt xuất huyết là ?

Trung gian truyền bệnh SXH: Muỗi Aedes aegypti (muỗi vằn) là vector chính  truyền bệnh sốt xuất huyết – Loài muỗi này có thân màu đen, thân và chân có những khoanh trắng. Chúng rất thích sống gần con người

–  Thời gian “săn mồi” thường sáng sớm và chiều mát. Đặc biệt, chúng thích hút nhiều loại máu của nhiều người, do đó, chúng có thể bay sang nhà khác tìm người có máu lạ để chích hút, có thể xa đến vài trăm mét. Vi rút truyền bệnh SXH sẽ phát triển trong cơ thể muỗi từ 8 tới 10 ngày. Hiện nay, SXH được xếp vào một trong những căn bệnh nguy hiểm, hiện vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vắc xin phòng bệnh. Người nhiễm vi rút Dengue do muỗi cái thuộc giống Aedes đốt. Muỗi Aedes aegypti là vector truyền bệnh chủ yếu ở hầu hết các khu vực bệnh lưu hành. Muỗi Aedes aegypti hoạt động vào ban ngày và chỉ có muỗi cái mới đốt người và truyền bệnh. Khi muỗi cái Aedes hút máu bệnh nhân nhiễm vi rút Dengue, vi rút này sẽ ủ bệnh trong cơ thể muỗi khoảng 8 đến 11 ngày.
+ Đường lây truyền: Trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết (SXH) là muỗi vằn (có sọc vằn trắng ở đầu, chân và lư­ng) có tên khoa học Aedes  aegypty. Loăng quăng (bọ gậy, cung quăng) là một khâu quan trọng trong quá trình sinh sản và phát triển của muỗi vằn. Diệt muỗi vằn và  diệt loăng quăng là biện pháp quan trọng nhất nhằm ngăn chặn không để bệnh SXH bùng phát thành dịch. Chính vì vậy trong phòng chống SXH ng­ười ta đưa ra thông điệp ” Không có muỗi vằn, không có loăng quăng thì không có sốt xuất huyết “. Muỗi vằn th­ường sinh sản và phát triển trong các dụng cụ; phế thải chứa nư­ớc như­: bể, chum, vại, lu chứa nư­ớc ở trong hoặc ngoài nhà; trong các bể chứa nư­ớc nhà cầu, chân chạn chống kiến, nư­ớc mư­a trong các chậu cây cảnh, hốc cây, các vật liệu phế thải (lon hộp, mảnh vỡ, lốp xe hỏng, vỏ dừa…). Muỗi cái  đốt ngư­ời ban ngày th­ường vào buổi sáng hoặc buổi chiều và đậu nghỉ trong nhà trên quần áo, rèm, chăn màn, t­ường vách những nơi ẩm thấp.

2. Sự nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết:

– Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh.

– Thường gây ra dịch lớn với nhiều người mắc có thể gây tử vong nhất là với trẻ em, gây thiệt hại lớn về kinh tế, xã hội.

– Bệnh sốt xuất huyết do vi rút gây ra với 4 típ gây bệnh, một người có thể mắc nhiều lần do nhiễm các typ vi rút khác nhau.

Đặc điểm của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết:

– Muỗi có màu đen, thân và chân có những đốm trắng thường được gọi là muỗi vằn.

– Muỗi vằn cái đốt người vào ban ngày, đốt mạnh nhất là vào sáng sớm và chiều tối.

– Muỗi vằn thường trú đậu ở các góc/xó tối trong nhà, trên quần áo đặc biệt quần áo có mùi mồ hôi, chăn màn, dây phơi và các đồ dùng trong nhà.

– Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản ở các ao, vũng nước hoặc các dụng cụ chứa nước sạch ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, vại, xô, chậu, giếng nước, hốc cây, hòn non bộ… các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát nước kê chạn, lốp xe, vỏ dừa, vỏ sữa chua, máng thoát nước mưa bị tắc…Muỗi vằn phát triển mạnh vào mùa mưa, khi nhiệt độ trung bình hàng tháng vượt trên 20º C.

3. Biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết: Thường biểu hiện qua 3 giai đoạn:

 –  Giai đoạn sốt nóng: Ở giai đoạn này người bệnh thường có biểu hiện là sốt có nhiệt độ cao đột ngột lên đến 39 – 40 độ. Liên tục trong vòng 3 – 4 ngày liền mà không dứt.

–  Giai đoạn xuất huyết (chảy máu) thường được bộc lộ ở nhiều dạng như: Trên da xuất hiện những vết chấm đỏ hay vết bầm. Có hiện tượng chảy máu cam, chảy máu chân răng, chảy máu nướu răng. Ói hoặc đi cầu ra máu tươi hoặc máu cá lợn cợn.

  Giai đoạn sốc: thường rơi vào ngày thứ 3 – 6 của bệnh. Đặc biệt, lúc trẻ em đang hết sốt cao chuyển sang dấu hiệu xuất huyết rõ ràng. Mệt mỏi, li bì hoặc vật vã. Chân tay lạnh. Tiểu ít có thể kèm theo đi cầu ra máu

     + Phát hiện sớm dấu hiệu nghi sốt xuất huyết ?

  – Sốt cao đột ngột, liên tục kéo dài khó hạ nhiệt khi sử dụng thuố hạ nhiệt. Thông thường những người bị sốt xuất huyết sẽ sốt rất cao khi cặp nhiệt độ sẽ thấy lên đến 39 – 40 độ. Sốt trên 39 độ là dấu hiệu sớm nhất của bệnh sốt xuất huyết. Dấu hiệu xuất huyết: đây thắt +, ban xuất huyết,… Nếu nghi ngờ mắc phải sốt xuất huyết Dengue, bệnh nhân cần đến cơ sở y tế thăm khám. Để chẩn đoán khả năng mắc bệnh SXH dựa vào các dấu hiệu và triệu chứng trên lâm sàng:

+   Kết quả xét nghiệm máu phát hiện dấu hiệu nhiễm virus Dengue;

+  Xem xét bệnh sử và khả năng trước đó bệnh nhân đã từng đi đến vùng lưu hành dịch sốt xuất huyết.

+  Việc chẩn đoán bệnh sốt xuất huyết có thể gặp nhiều khó khăn, bởi vì các dấu hiệu của bệnh có thể dễ nhầm lẫn với những bệnh lý khác cũng có triệu chứng tương tự, chẳng hạn như bệnh sốt rét, sốt virus hoặc sốt thương hàn, sốt do sởi, rubella…

4. Cần làm gì khi nghi ngờ bị sốt xuất huyết:

– Đi khám tại cơ sở y tế để chẩn đoán và điều trị theo đơn bác sĩ; khám lại theo hẹn

– Hạ sốt khi nhiệt độ cơ thể từ 38,5 độ C trở lên bằng Paracetamol, lau người bằng nước ấm khi sốt cao

– Uống nhiều nước : dung dịch Oresol, nước trái cây…

– Ăn  thức ăn lỏng, dễ tiêu: Cháo, súp, sữa, thực phẩm giàu vitamin C

– Nằm màn cả ngày và đêm, nghỉ ngơi tại giường

– Theo dõi hàng ngày các triệu chứng cho đến khi hết sốt 2 ngày

+ Đến ngay cơ sở y tế khi có các dấu hiệu nguy hiểm sau:

– Mệt mỏi bất thường, nhiệt độ hạ nhanh dưới 36C; da xanh, lạnh và ẩm

– Chảy máu mũi hoặc chảy máu lợi, Có nhiều nốt xuất huyết trên da

– Nôn liên tục hoặc nôn ra máu

– Đi ngoài phân đen. Ngủ li bì hoặc quấy khóc (trẻ em)

– Đau bụng. – Khát nhiều (khô miệng). – Khó thở

5. Cách phòng bệnh sốt xuất huyết:

Cách phòng bệnh tốt nhất: là diệt muỗi, lăng quăng/bọ gậy và phòng chống muỗi đốt.

– Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy bằng cách:

+ Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.

+ Thả cá vào các dụng cụ chứa nước lớn (bể, giếng, chum, vại…) để diệt lăng quăng/bọ gậy.

+ Thau rửa các dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ (lu, chum, xô chậu…) hàng tuần.

+ Thu gom, hủy các vật dụng phế thải trong nhà và xung quanh nhà như chai, lọ, mảnh chai, mảnh lu vỡ, ống bơ, vỏ dừa, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá…, dọn vệ sinh môi trường, lật úp các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến.

+ Bỏ muối hoặc dầu vào bát nước kê chân chạn/tủ đựng chén bát, thay nước bình hoa/bình bông.

– Phòng chống muỗi đốt:

+ Mặc quần áo dài tay.

+ Ngủ trong màn/mùng kể cả ban ngày.

+ Dùng bình xịt diệt muỗi, hương muỗi, kem xua muỗi, vợt điện diệt muỗi…

+ Dùng rèm che, màn tẩm hóa chất diệt muỗi.

+ Cho người bị sốt xuất huyết nằm trong màn, tránh muỗi đốt để tránh lây lan bệnh cho người khác.